Koronavirüs Çalışma Hayatını Nasıl Etkiliyor?

Koronavirüs çalışma hayatını nasıl etkiliyor? Tüm dünyanın odak noktası haline gelen koronavirüs (Covid-19) Türkiye’ye 10 Mart günü ilk vaka ile birlikte oldukça hızlı bir şekilde yayıldı. Peki koronavirüs çalışma hayatını nasıl etkiliyor? Hangi önlemler alınmalı? Evden çalışmak iyi bir önlem mi? Hepsini yazımızda bulabilirsiniz.

TÜİK verilerine göre yaklaşık 28 milyon insanın çalışma hayatında yer aldığı Türkiye’de işverenin endişesi oldukça büyük. Bu yüzden koronavirüs salgını kapsamında Türkiye’deki işverenlerin alması gereken ve alabileceği önlemleri, uygulamaları, nasıl bir yöntem izlemesi gerekir onları değerlendirdik.

Koronavirüs Çalışma Hayatını Nasıl Etkiliyor?

Koronavirüs çalışma hayatını oldukça olumsuz etkiliyor peki ne gibi önlemler alınmalı?

Türkiye’deki bütün işverenler, iş yerinde belli bir çalışanı varsa eğer iş sağlığı ve güvenliği uzmanı çalıştırmak zorundadır. Bu bağlamda iş sağlığı ve güvenliği konularında her türlü tedbiri almakla yükümlüdür. İşverenler öncelikle iş yerindeki hekimler ve uzmanlar ile koordineli olarak değerlendirme yapmalıdır.

Yapılan değerlendirmeler çalışanlara yazılı ve sözlü olarak açıklanmalıdır. Örneğin iş yerinin düzenli olarak temizlenmesi, belirli bölgelerin özel olarak dezenfektan maddeleri koyulması, maske ve eldiven kullanılması gibi aksiyonlar alınabilir. Ayrıca toplantı ve seyahatlerin iptal edilmesi ya da ertelenmesi düşünülebilir.

Etkili Bir Koruyucu Yöntem: Evden Çalışma

Koronavirüs salgınının etkili olduğu ülkelerde şirketlerin çalışanları evden çalışmaya yönlendirmeleri veya iş yerlerinin zorunlu olarak kapatılması sonucunda bu dönemde evden çalışma oldukça yaygınlaşmış durumda. Türkiye’de de özellikle bazı çok uluslu şirketlerin çalışanlarını evden çalışmaya yönlendirdiklerini görüyoruz.

Evden çalışma yöntemi İş Kanunu uyarınca uzaktan çalışma olarak tanımlanır ve işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında çalışanların evinde ya da teknolojik iletişim araçlarıyla iş yeri dışında çalışması olarak nitelendirilir.

Koronavirüs sebebiyle uzun süreli uzaktan çalışma durumu söz konusuysa uzaktan çalışmaya tabi olacak çalışanlarla bir protokol düzenleyerek bu protokolde uzaktan çalışmada yapılacak işin tanımı, işin yapılma şekli, işin süresi ve yapılma yeri, ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar, işveren tarafından sağlanan ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenin işçiyle iletişim kurması ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin hükümlere yer verilmesi gerekir.

Ayrıca evden çalışma konusunda kuralların ve ayrıntıların yer aldığı bir prosedür hazırlanması da çalışanlar açısından yol gösterici olacaktır.

Evden Çalışmada İşverenin Ne Gibi Yükümlülükleri Var?

İşveren, evden çalışma yöntemiyle çalışan çalışanın yaptığı işin niteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri konusunda çalışanı bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği tedbirlerini almakla yükümlü.

Koronavirüs salgını özelinde işverenler çalışanlara özel duyurular yaparak çalışanların evden çalışma sisteminin uygulandığı süre boyunca yalnızca evden çalışmaları isteyebilir. Evden çalışma dönemi boyunca ve ayrıca koronavirüs salgını devam ettiği sürece çalışanlardan ayrıca üçüncü şahıslar ile yüz yüze toplantı yapılmaması, kendileriyle fiziksel temastan kaçınılması, haberleşmelerin telefon, telekonferans, videokonferans veya e-posta yöntemileriyle gerçekleştirilmesi istenebilir.

Ayrıca evden çalışma yönteminde iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışanlara online eğitimler verilmesi düşünülebilir. Bu eğitimlerde özellikle evden çalışmaya uygun ve güvenli ortamda (örneğin ergonomik açıdan uygun masa ve sandalye) ile çalışmaları, çalışma ortamlarını her türlü risklerden ve tehlikelerden uzak tutmaları talep edilebilir.

İşverenin yükümlülükleri saydıklarımızla sınırlı kalmıyor. Hepimiz her gün iş yerine gidip gelirken sayısız kaza riskiyle karşı karşıya kalıyoruz. Peki evden çalışma durumunda çalışanın uğradığı bir kaza, iş kazası sayılabilir mi?

Evde Uğranılan Kazalar İş Kazası Mıdır?

Çalışanların evde bir kazaya uğramaları halinde bu kazanın iş kazası olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği tartışmalıdır. Evde meydana gelen her kaza iş kazası sayılmaz fakat yapılan iş nedeniyle çalışanın bir kazaya uğraması halinde bu kaza evde de olsa iş kazası kabul edilir.

Yapılan işle ilgili evde bir kaza meydana gelmesi ve işverenin yükümlülüklerini ihlal etmesi halinde işveren bu kazadan sorumlu olacaktır. Örneğin, işverenin bilgisayar başında iş yapan bir evde çalışana ergonomi hakkında güvenlik önlemlerini anlatmaması nedeniyle çalışanın sakatlanması halinde işveren sorumlu tutulabilir. Yine bir örnek vermek gerekirse işçinin evden çalıştığı bir günde spor yaparken kolunu kırması, iş kazası sayılmayacaktır. Ancak evde çalışmada evde meydana gelen kazalarda bu ayırımı yapmak pratikte oldukça zor. Bu nedenle, çalışanın uzaktan çalışma esnasında yaşayabileceği her türlü kaza kural olarak iş kazası olarak kabul edilebilir. Bu durumda da aksi durumun, bir başka ifadeyle gerçekleşen kazanın iş kazası olmadığının işveren tarafından kanıtlanması gerekecektir.